Technologieoverdracht is het samenwerkingsproces voor de gerichte verspreiding van wetenschappelijke bevindingen, kennis en intellectueel eigendom van de uitvinders naar een ontvangende partij. Met name in de farmaceutische industrie speelt het een belangrijke rol binnen het beheer van de productlevenscyclus, van de ontdekking van geneesmiddelen tot de farmaceutische productie op industriële schaal.
Technologieoverdracht kan plaatsvinden tussen verschillende kennisinstellingen/bedrijven, of binnen één bedrijf, en dit tussen dezelfde of verschillende fasen in de ontwikkeling van farmaceutische werkzame stoffen of geneesmiddelen (bijvoorbeeld overdracht tussen R&D – R&D, R&D – productie, of tussen productielocaties). De overdracht kan ook schaalvergroting, optimalisaties of andere wijzigingen (bijv. ontwerp van apparatuur, materialen (leveranciers), controlestrategie, …) van het overgedragen proces omvatten, en kan verschillen in regelgeving met zich meebrengen (aangezien de overdracht verschillende landen kan betreffen).
Om aan alle regelgevende verwachtingen te voldoen, zoals die beschreven staan in het farmaceutische kwaliteitsmanagementsysteem, moet de technologieoverdracht gebaseerd zijn op gedocumenteerde kennis en ervaring, en moet de succesvolle voltooiing ervan aan de ontvangende kant worden aangetoond door het vermogen om alle kritieke aspecten van de overgedragen technologie effectief uit te voeren en te beheersen, waarmee wordt aangetoond dat men in staat is om consistent kwaliteitsproducten te produceren op de gedefinieerde productieschaal. Hiervoor moet een systematische aanpak van de technologieoverdracht worden gevolgd en door beide partijen worden goedgekeurd, zoals beschreven in een (master)plan voor technologieoverdracht. De algemene stappen die u waarschijnlijk zult tegenkomen tijdens een technologieoverdrachtsproject worden hieronder weergegeven en worden verder besproken in deze blog.

Stap 01
Het Technologieoverdrachtsplan moet een gedetailleerde beschrijving bevatten van alle documentatie met betrekking tot de technologie (product, proces of procedure) die onder de scope valt en de activiteiten die moeten worden geleverd/uitgevoerd, samen met een tijdschema, rollen en verantwoordelijkheden en acceptatiecriteria voor de overdracht vanuit het perspectief van beide partijen.
Hieronder vindt u een handige checklist met de documentatie/kennis die een overdragende locatie doorgaans moet hebben met betrekking tot het proces en die aan de ontvangende locatie moet worden verstrekt en toegelicht. Het niveau waarop de informatie wordt gedefinieerd/aangetoond, moet in verhouding staan tot de fase binnen de productlevenscyclus (dit niveau moet hoger zijn naarmate de levenscyclusfase vordert).

Naast een goedgekeurd, uitgebreid technologieoverdrachtsplan wordt het succes van de technologieoverdracht aanzienlijk bevorderd door het opzetten en voortdurend onderhouden van duidelijke communicatie tussen de overdragende (of verzendende) locatie en de ontvangende locatie, bij voorkeur met een functieoverschrijdend projectteam op beide locaties dat zich specifiek bezighoudt met de technologieoverdracht.
Wijzigingen, vertragingen, mislukkingen, risico’s, bevindingen, … die mogelijk van invloed zijn op enig aspect dat binnen de reikwijdte van de technologieoverdracht valt, moeten openlijk tussen beide partijen worden gecommuniceerd, om de vereiste risicobeperkende maatregelen/acties te kunnen beoordelen en, indien nodig, correct en tijdig te kunnen implementeren. Hiervoor moeten standaardprocedures zijn vastgesteld.
Een belangrijk onderdeel van de technologieoverdracht is het uitvoeren van een ‘gap-fit’-beoordeling van de technologieoverdracht en op basis daarvan het vaststellen van beheers- en risicobeperkende maatregelen om eventuele verschillen tussen de ontvangende en de overdragende locatie te overbruggen. De beoordeling moet verschillen omvatten in beoogde batchgroottes, bedrijfsruimten, apparatuur, instrumenten, procedures, kwaliteitsbeheer, technische capaciteiten, expertise op het gebied van kwalificatie en validatie, personeel, gezondheids-, veiligheids- en milieuregelgeving, materialen, leveranciers, …
Stap 02
Alvorens de procesvalidatietests op de ontvangende locatie uit te voeren, moeten de inbedrijfstelling en kwalificatie van de faciliteit en apparatuur zijn voltooid. Daarnaast is het waarschijnlijk ook nodig om test-, haalbaarheids-, procesverificatie- en overdrachtsruns uit te voeren op basis van studieplannen, teneinde de vereiste informatie te verzamelen over de impact van eventuele wijzigingen die samen met de overdracht zijn geïntroduceerd, om verbeteringen en optimalisaties te kunnen beoordelen en om de algehele procesgereedheid op de ontvangende locatie te beoordelen.
Stap 03
Aangezien er vanaf het begin van de onderzoeken analysemethoden nodig zijn om gegevens te leveren en de resultaten van de (vergelijkbaarheids)onderzoeken aan te tonen, moet ervoor worden gezorgd dat de overdracht en/of validatie daarvan op de ontvangende locatie in de vroege fase van de technologieoverdracht wordt opgenomen. Dit moet de benodigde tests omvatten op de grondstoffen, monsters tijdens het proces, reinigingsmonsters en het eindproduct of de eindproducten, in overeenstemming met de vrijgavespecificaties daarvan.
Een succesvolle overdracht van het farmaceutische productieproces blijkt uit de succesvolle voltooiing van het vereiste aantal beoordeelde procesvalidatieruns (in het algemeen worden drie opeenvolgende succesvolle runs als de norm beschouwd). Hier wordt getoetst of de ontvangende locatie in staat is het proces consistent uit te voeren en te beheersen, wat resulteert in een eindproduct met de vooraf gedefinieerde kwaliteitskenmerken. Naast procesvalidatie kan het ook nodig zijn dat op de ontvangende locatie reinigingsvalidatie, stabiliteitsonderzoek, onderzoek naar de houdbaarheid, onderzoek naar de microbiële belasting en onderzoek naar extraheerbare en uitloogbare stoffen worden uitgevoerd.
Om de kwalificatie- en validatieactiviteiten te laten slagen, is het – naast de criteria die specifiek zijn voor de overdracht – vereist dat er een robuust kwaliteitsmanagementsysteem is geïmplementeerd (waaronder opleidingsbeheer, afwijkingsbeheer, wijzigingsbeheer, risicobeheer, …).
Stap 04
De voortgang en het succes van de technologieoverdracht moeten gedurende het hele project worden gemonitord en geëvalueerd; aan het einde van de overdracht moet een technologieoverdrachtsrapport worden opgesteld om te concluderen of de technologieoverdracht met succes is voltooid, door te verifiëren of aan alle activiteiten en acceptatiecriteria zoals vermeld in het technologieoverdrachtsplan is voldaan, en/of eventuele wijzigingen of afwijkingen zijn onderzocht en dienovereenkomstig zijn ondervangen.
In samenwerking met de teams voor regelgevingszaken moet het technologieoverdrachtsteam het pakket voor de indiening bij de regelgevende instanties voorbereiden; dit kan het beste in een vroeg stadium worden gepland, zodat het kort na de voltooiing van de procesvalidatie klaar is voor indiening.
Stap 05
Na goedkeuring van de regelgevingsaanvraag voor het overgedragen proces door de ontvangende locatie kan de commerciële productie op de ontvangende locatie van start gaan. Vanaf dit moment wordt het proces opgenomen in de doorlopende procesvalidatie en de activiteiten voor continue verbetering van de locatie
Aanbevolen aanvullende literatuur:
- Bijlage 4: WHO-richtlijnen inzake technologieoverdracht bij de farmaceutische productie
- PDA Technisch rapport nr. 65, herzien in 2022 (TR 65) Technologieoverdracht
Het inschakelen van een partner die ervaring heeft met het ondersteunen van technologieoverdrachten kan een belangrijke factor blijken te zijn voor zowel de snelheid als het succes van de technologieoverdrachten van uw bedrijf. Farma Consulting & Partners kan uw bedrijf voorzien van consultants die uw technologieoverdrachtsprojecten kunnen faciliteren en/of leiden. Neem vandaag nog contact met ons op voor meer informatie!
Uw partner in kwaliteit, veiligheid en naleving
De life sciences-sector vereist gespecialiseerde kennis en betrouwbare begeleiding. Dankzij onze uitgebreide expertise helpen wij organisaties om te voldoen aan wet- en regelgeving, kwaliteit te waarborgen en met vertrouwen te blijven innoveren.